In de ruimtelijke ordening wordt ingezet op knooppuntontwikkeling. Het slagen daarvan is voor een belangrijk deel afhankelijk van de kwaliteit van de knoop waarin de verschillende vervoersmodaliteiten samenkomen: het overstapmoment. Tot voor kort werden de gebouwen die deze overstap faciliteren vooral opgevat als ‘overstapmachine’: een functionele machine voor de verwerking van reizigersstroom en de daarbij gebruikte vervoersmiddelen. In toenemende mate worden de overstapmachines meer dan puur functionele machines.

Net als de nieuwe treinstations worden P+R gebouwen beschouwd als de katalysator voor nieuwe ontwikkelingen in de directe omgeving. P+R Kralingse Zoom is een voorbeeld van deze benadering: geen anonieme ‘machine’, maar een gebouw met een gezicht, dat comfortabele routes biedt voor de overstap tussen fiets, auto en metro. Het startpunt voor de herontwikkeling van het Brainpark.

Ontwerpuitgangspunten
Ballast Nedam werd door de gemeente Rotterdam geselecteerd voor het ontwerp en de realisatie van een publieks-toegankelijk transferium met 1040 parkeerplaatsen en ontsluiting via een doelgroepenstrook, gekoppeld aan het bestaande openbaar vervoersaanbod: metro, bus en people mover.

ZJA ontwierp hiertoe een ruim 175 meter lange en 6 verdiepingen hoge bouwwerk met een open karakter en een opvallende aluminium lamellen gevel, waarbij hoog werd ingezet op de verschijningsvorm als visitekaartje voor de gehele locatie, en waarbij licht, kleur en materiaalgebruik een belangrijke rol spelen. Het gebouw volgt de kromming van de A16 en benadrukt zo de identiteit van het gebouw en de relatie met de snelweg. Daarnaast overkluist het gebouw deels de metrolijn en het busstation. Het resultaat is een markant knooppunt dat fungeert als beelddrager van het hoogwaardige kantoorgebied Brainpark. Sociale veiligheid kreeg een hoofdrol in het ontwerp, door bijvoorbeeld zorgvuldig aandacht te besteden aan het verlichtingsniveau, er voor te zorgen dat duidelijke en lange zichtlijnen bijdragen aan een veilig gevoel en een natuurlijke oriëntatie, en door te zorgen voor voldoende daglichttoetreding door gebruik te maken van een ruime vide.

Routing en herkenbaarheid
P+R Kralingse Zoom is een belangrijk vervoersknooppunt en kent veel verschillende bezoekersstromen. Verschillende regionale buslijnen hebben hier hun eindpunt, waarna reizigers verder kunnen reizen per metro. Automobilisten kunnen hun auto parkeren en overstappen op openbaar vervoer. Een people mover verbindt de P+R met het bedrijventerrein Rivium in Capelle aan den IJssel. Het ontwerp van een optimale routing zorgt voor een veilig en publieksvriendelijk gebouw. Deze routing is zo georganiseerd dat de bezoekers van P+R Kralingse Zoom op piekmomenten goed verwerkt kunnen worden. De controlezone van het metrostation is volledig geïntegreerd in het gebouw en in slechts enkele minuten is de bezoeker getransformeerd van automobilist tot OV-reiziger.

Het masterplan gaat uit van een opgetild maaiveld boven twee parkeerlagen. De twee parkeerlagen vormen de groene plint van het gebouw, een roostergevel met begroeide nissen. Het bovenliggende volume fungeert als eyecatcher vanaf de A16. Het bijzondere horizontale patroon in de lamellengevel versterkt dit karakter. In de langs-gevels zijn golfachtige patronen ontworpen, door elke lamel op een vaste en bepaalde stand te positioneren. Op deze wijze wordt binnen van buiten gescheiden, zonder dat de ruimte wordt afgesloten. Brainpark en P+R Kralingse Zoom krijgen op deze manier een herkenbaar gezicht.

Flexibiliteit en duurzaamheid
Het ontwerp is volledig voorbereid op een tweede fase, waarbij de parkeergarage in de toekomst eenvoudig naar ca. 2.200 parkeerplaatsen kan worden uitgebreid. De constructie kent namelijk een zodanige uitvoering dat in een latere fase maar liefst drie extra verdiepingen gerealiseerd kunnen worden. Het entreeniveau van het transferium is uitgevoerd met een vrije hoogte van 4 meter. In een latere fase kan dit gedeelte van het gebouw plek bieden aan commerciële ruimten zonder dat de publiekstoegankelijkheid in het gedrang komt.

Niet alleen dragen de effecten die de P+R met zich meebrengt, zoals het stimuleren van openbaar vervoer en het ontlasten van de binnenstad, bij aan een duurzame leefomgeving. Het gebouw zelf doet dat ook door bijvoorbeeld de regenwaterafvoeren te koppelen aan oppervlaktewater waardoor de riolen minder zwaar belast worden en een geluidsbuffer te vormen tussen de snelweg en het Brainpark.

Opdrachtgever: Ballast Nedam n.v.
Project: 499