Het DBFM (Design, Build, Finance and Maintain)-contract tussen Rijkswaterstaat (RWS) en het consortium SAAone voor de weguitbreiding A1 / A6 Diemen - Almere Havendreef is een van vijf deelprojecten van de weguitbreiding Schiphol - Amsterdam - Almere (SAA).

ZJA, realiseerde (in samenwerking met OKRA Landschapsarchitecten) de integrale vormgevingsvisie van het deelproject A1/A6      Diemen - Almere Havendreef, in opdracht van het consortium SAAone, (bestaande uit VolkerWessels, Boskalis, HOCHTIEF en DIF) . 

De weguitbreiding van de A1/A6, over een afstand van 23 kilometer, betreft de verbreding van het traject met extra rijstroken. Zo krijgen de A1 en de A6 tussen knooppunt Diemen en de Hollandse Brug beiden 2x5 rijstroken. De A6 krijgt vanaf de Hollandse Brug tot en met de Hoge Ring bij Almere 4x2 rijstroken. Op het gehele traject A1/A6 komt een wisselbaan van 2 rijstroken. Daarnaast wordt een deel van de A1 ter hoogte van Muiden verlegd.

De uitbreiding van de A1/A6 voorziet verder onder andere in een permanente bypass in knooppunt Diemen van de A9 naar de A1 met een nieuwe brug over het Amsterdam Rijnkanaal, een aquaduct onder de Vecht, aanpassing van knooppunt Muiderberg en een uitbreiding van de Hollandse Brug. Tussen Almere Stad-West en Almere Haven komt een nieuwe aansluiting Almere Havendreef en bij de aansluiting Hoge Ring wordt een knooppunt gerealiseerd.

De vormgeving van ZJA omvat vele kunstwerken, waaronder eco-passages, onderdoorgangen, viaducten, fly-overs, bruggen, en 4 zogenaamde “specials”, te weten, de A1 kruising met het Amsterdam-Rijnkanaal, de A1 kruising van de Vecht, de A1 spoorbrug bij Muiderberg en de A6 Hollandse Brug. 

De integrale vormgevingsvisie is gebaseerd op een aantal onderliggende contractstukken, waaronder het Tracébesluit, het Ambitiedocument SAA A1 – A6 en het document Eisen aan groen en compensatie SAA A1 – A6. In deze documenten is de landschappelijke verantwoordelijkheid die samenhangt met dit project, vertaald naar de tastbare verschijning van de snelweg en snelweg gerelateerde ontwerpopgaven.

Het vertrekpunt daarbij is: het landschap als drager van de identiteit van de snelweg.

Het Ambitiedocument noemt twee hoofddoelen voor de landschappelijke inpassing en de architectonische vormgeving van de kunstwerken: de optimale beleving van de doorsneden landschappen en Rust en overzicht op de snelweg 

Deze twee hoofddoelen worden gerealiseerd middels een zevental spelregels:

1. De omgeving domineert, de snelweg faciliteert

2. Behoud en versterk de identiteit en herkenbaarheid van landschappelijke en stedenbouwkundige eenheden, en maak de diversiteit optimaal zichtbaar

3. Kies beplanting die de identiteit van het gebied versterkt

4. Zorg voor ordening, continuïteit en rust in alle inrichtingselementen van de snelweg en wees terughoudend met vormgeving en kleurgebruik

5. Stem het type geluidsscherm af op de grote landschappelijke eenheden, en maak geen achterkanten

6. Vergroot de oriëntatie bij knooppunten

7. De vormgeving van de kunstwerken vergroot de herkenbaarheid van de verschillende snelwegen

 

Landschappelijk inpassing

Het landschap krijgt een belangrijke rol in de beleving van de totale snelweg. De snelweg loopt als een ader van 23 kilometer door zes verschillende landschappen waarmee de snelweg een weg in het landschap is in plaats van een scheidslijn tussen twee landschappen.

De generieke eisen die gesteld worden aan de landschappelijke inpassing van de snelweg en de vormgevingsaspecten die voortkomen uit de landschapsvisie zijn uitgewerkt aan de hand van 4 lagen: het watersysteem, de groenstructuur, ecologie en recreatie. Het watersysteem komt voort uit afstemming met techniek en sluit aan op het waterhuishoudkundig plan. Dit plan is in overleg met de waterschappen tot stand gekomen. De groenstructuur komt voort uit de landschapsvisie, overleg met de supervisor van RWS en de gestelde eisen voor groen en compensatie. De laag ecologie is een resultaat van de interpretatie van de gestelde eisen door de ecoloog van SAAone. De recreatie laag duidt het belang voor de gebruiker vanuit het landschap.

 

De snelweg: rustig en overzichtelijk weg beeld.

De beleving van het landschap gebaat is bij een overzichtelijk en ingetogen weg-beeld, waarbij de kunstwerken op subtiele wijze de interactie aangaan met het landschap en de weggebruiker zo min mogelijk afleiden. Een overzichtelijke, rustig ogende, herkenbare snelweg waarop de reiziger zich gemakkelijk kan oriënteren, draagt ook bij aan de verkeersveiligheid. In het ontwerp van ZJA komt dit streven tot uiting in eenduidig vormgegeven kunstwerken en wegmeubilair met een ingetogen kleur en materialisatie, gebaseerd op een vormgevingsfamilie met verwantschap in de beeldbepalende elementen: generieke spelregels met betrekking tot de vormgeving, materialisering en kleurgebruik.

De weguitbreiding A1/A6 Diemen - Almere Havendreef zal naar verwachting in 2020 gereed zijn.

Klik hier voor meer informatie over het tracé:   

Project: 0686

Foto's: Rijkswaterstaat