De ring van Antwerpen wordt op de linkeroever en rechteroever vernieuwd en gesloten. De sluiting gebeurt middels de Oosterweelverbinding, dat onderverdeeld wordt in meerdere deelprojecten: de vernieuwing van de ring R1, de nieuwe kanaaltunnels en de Oosterweelknoop op de rechteroever en de nieuwe Scheldetunnel en het infrastructuurproject Linkeroever. De sluiting van de ring van Antwerpen is een van de grootste Europese infrastructuurprojecten van dit moment.

De Oosterweelverbinding is een belangrijk onderdeel van het Masterplan 2020 en moet de structurele mobiliteitsproblemen in en rond Antwerpen oplossen.

In opdracht van THV ATLAS, bestaande uit Witteveen+Bos en Sweco, ontwerpt ZJA naast de delen op de rechteroever nu ook de Scheldetunnel en de infrastructuurwerken Linkeroever. De infrastructuurwerken Linkeroever bestaan onder andere uit het ontwerp van twee tolpleinen, twee grote verkeersknooppunten van de Antwerpse Ring met de E17 en E34, het op- en afrittencomplex Waaslandhaven, een bermbrug en diverse fietsbruggen en onderdoorgangen.

Scheldetunnel

Door de bouw van de tunnel onder de Schelde worden de drukke Kennedytunnel en de zuidelijke ring ontlast en ontstaat een alternatief voor het drukke verkeer van de rechter- naar linkeroever. De tunnel heeft een aparte koker voor fietsers en voetgangers.

De monden van de Scheldetunnel worden vormgegeven in een aan de rechteroever verwante architectuur en hebben een gebogen vloeiende lijn. De wandbekleding loopt ook hier geleidelijk over van donker buiten naar licht in de tunnel. Onderscheidende kenmerken van de Scheldetunnel op de linkeroever zijn de omzoming met de hoge, groene hellingen, het hooggelegen balkon met de ringweg en de langgerekte en schuin aflopende tussenmuur die de tunnel zijn eigen identiteit geeft.

Tolplein
Voor de automobilist is een heldere architectonische vormgeving belangrijk voor een rustig wegbeeld en een goede oriëntatie. Door gebruik te maken van dezelfde licht-donkercontrasten als op de rechteroever en te werken met vloeiende lijnen wordt een duidelijk en overzichtelijk wegbeeld gevormd. De zwevende luifels van het tolplein zijn licht van kleur en strak in vormgeving. De gebouwen trekken geen aandacht doordat ze een donker en abstract uiterlijk hebben. Door gebruik te maken van een harde, gladde afwerking van de gevels ontstaat bovendien een duurzame, onderhoudsarme gevel die goed te reinigen is.

Noordelijke en zuidelijke knooppunt
Het noordelijke knooppunt wordt verdiept aangelegd en omgeven door aarden wallen. Zo verdwijnt het verkeer uit het zicht en wordt de impact op de omliggende natuurgebieden verminderd. Kruisende wegen zijn geïntegreerd in het landschap en de hellingen van de wegen worden aangeplant met plantensoorten die in harmonie zijn met de omgeving. Na de bouw van de Scheldetunnel zal de noordelijke knoop worden aangesloten op deze nieuwe tunnel. Met de aansluiting op de Scheldetunnel ligt het oost-west viaduct als een eyecatcher midden in de noordknoop.

Om te zorgen voor een vlottere verbinding met de Antwerpse ring en om gevaarlijke verkeerssituaties te vermijden wordt het zuidelijke knooppunt aangepast. Het zuidelijke knooppunt wordt op drie niveaus gekruist door de R1, E17 en lokale onderdoorgangen zoals de fiets en ecotunnel van Laarbeek. Om structuur te creëren zijn de laagste en kortste viaducten geïntegreerd in het landschap.

Bermbrug
De bermbrug bestaat uit een wijd uitlopende brug die aan beide zijden aansluit op de kruinen van de wallen die parallel lopen aan de snelweg. De landhoofden en hellingen onder de brug worden afgewerkt met trapsgewijs aangelegde donkere schanskorven. De bermbrug is afgezoomd met groene hellingen die overlopen in het landschap.

Lokale onderdoorgangen
De lokale onderdoorgangen worden gekenmerkt door een strakke vormgeving waarbij de wandbekleding in de tunnel in contrast is met de donkere frontwanden van de tunnels. De entree van de tunnels en het dak knikken naar buiten wat zorgt voor extra licht en zicht. Een betonnen kader accentueert de entree.

Project: 863