Parkeergarage voor een fiets-stad

Ongeveer veertig procent van al het verkeer in Amsterdam bestaat uit fietsers. Je moet er niet aan denken wat een chaos het zou worden als al die mensen zich zouden verplaatsen met bussen of auto’s. Het parkeren van fietsen in de binnenstad is wel een toenemend probleem. De tijd dat je je fiets op slot zette voor de deur van de winkel waar je moest zijn is voorbij. De gemeente ontwikkelt beleid om straten en pleinen vrij te houden van gestalde fietsen en parkeergelegenheden aan te bieden op gewenstere plekken. ZJA Zwarts & Jansma Architecten verwierven samen met Ballast Nedam de opdracht van de gemeente Amsterdam om een ondergrondse fietsenstalling te bouwen onder het Kleine-Gartmansplantsoen, pal aan het Leidseplein.

Opgaan in de omgeving

Het plantsoen is de locatie voor een openbaar kunstwerk dat met de komst van de fietsenstalling een nieuwe verschijningsvorm krijgt. In 1994 werd het werk Blauw Jan van Hans van Houwelingen onthuld. In het gras, tussen de struiken en op een bakstenen verhoging stonden veertig levensechte bronzen reptielen: salamanders, varanen, leguanen. Het zijn symbolen van overlevingskunst en wederopstanding en bovendien prachtige droomachtige wezens die de stad bij dag en nacht verrijken. De titel Blauw Jan verwijst naar een herberg die in de 17e en 18e eeuw op de Kloveniersburgwal om de hoek gevestigd was, en een binnenplaats had met een heuse dierentuin waarin leeuwen, emoes, Afrikaanse en Aziatische vogels en reptielen te zien waren. Het metselwerk van de brugreling en het muurtje met leguanen is een leidend visueel element geworden in het ontwerp van de fietsenstalling. De entree die van dezelfde bakstenen is gemetseld en de achterwand van het ondergrondse gedeelte verbinden garage, kunstwerk en de brug over de Lijnbaansgracht met elkaar.

Ruim en licht

De fietsenstalling heeft bredere paden en een grotere hoogte (3.20 m) dan de meeste fietsstallingen, en extra aandacht is gegeven aan de toetreding van daglicht en verlichting boven de voetpaden, zodat de sfeer transparant en prettig is. Door de zichtlijnen te richten op de brede uitgang en de beheerdersruimte in de hoek te plaatsen is overzicht en veiligheid optimaal. Aan de lange wand is een geperforeerd stalen paneel aangebracht dat de akoestiek van de fietsenstalling verbetert. De nieuwe ondergrondse fietsenstalling waar 2000 fietsen bewaakt kunnen worden gestald, is helder, licht en transparant, maar door de achterwand van metselwerk in warmrode baksteen verbonden met de bovengrondse wereld van de oude brug en het speelse en raadselachtige kunstwerk dat de brug en groene plein in elkaar laat overlopen. Is het geen geruststellend idee dat als je wegloopt over het plein je de veertig bronzen reptielen passeert, die waken over de fietsen onder het plantsoen?

Klant: Gemeente Amsterdam
Opdrachtgever: Ballast Nedam
Aannemer: Ballast Nedam
Jaar: 2017 - Lopend

Project: #1025