Ramspol is 's werelds grootste opblaasbare waterkering en vormt het laatste project van de Deltawet Grote Rivieren. De zogenaamde balgstuw keert eventueel door de wind opgestuwd hoog water van het IJsselmeer bij de ingang van het Zwarte Meer. Zwarts & Jansma kreeg opdracht voor de architectonische vormgeving en inpassing van het complex.

Vanwege de consequenties van dijkverhoging en -verbetering voor landschap en ecologie is gekozen voor een nieuwe waterkering. Waterkering Ramspol is een nieuw type stormvloedkering bestaande uit een opblaasbare dijk die in geval van opkomend water wordt gevuld met water en lucht. Deze zogenaamde balg bestaat uit drie delen van elk tachtig meter lang en is daarmee de grootste opblaasbare waterkering ter wereld. In normale toestand ligt de kering op de waterbodem, bij extreem hoog water op het IJsselmeer worden de balgen gevuld waardoor een dijk ontstaat met een hoogte van acht meter en een breedte van dertien meter.

De gebouwen van de kering zijn door Zwarts & Jansma als eigentijdse toevoeging aan het landschap ontworpen, zodat de bestaande landschapselementen in hun waarde zouden worden gelaten. De dijk met bedieningsgebouwen en de elementen van de waterkering manifesteert zich als een nieuw, lineair, technisch element, geprojecteerd op het veel oudere en van nature grillige landschap.

Twee bijna identieke gebouwen zijn gespiegeld tegenover elkaar aan de uiteinden van de kering geplaatst. Beide staan op een betonnen landhoofd aan het einde van een grasdijk. In de vormgeving van het bedieningsgebouw komt de ellipsvormige doorsnede van de balg terug. Kenmerkend zijn vijf kegelvormig gebogen schalen van roestvast staal die in elkaar schuiven als het pantser van een kreeft. De schalen worden naar het water toe steeds groter zodat het gebouw zich opent naar het uitzicht.

De kopse kant van de dienstgebouwen aan de waterzijde is transparant. Aan de zijde van de dijk zijn de gebouwen gesloten. Alleen de glazen entree biedt eventuele passanten een blik op het interieur. De diffuse reflectie van omgeving en lucht op het roestvast staal doet het gebouw opgaan in het omringende landschap.
Ter bescherming zijn over de aanhechtingsdelen van het balgdoek ter plaatse van de landhoofden schaalvormige, geprefabriceerde betonnen kappen geplaatst. De vorm van de kappen volgt de vorm van de balg in opgeblazen toestand.

Voor een locatie vlakbij waterkering Ramspol is uitkijktoren Helix ontworpen, gepland op de oever van de IJssel op gepaste afstand van de grote stuw. De toren biedt de bezoeker op een hoogte van circa acht meter een weids uitzicht over het rivierenlandschap en de opblaasbare waterkering.
Het uitzichtplatform is alzijdig ontworpen, de functie van de toren is immers het bieden van uitzicht rondom. Het platform is voorzien van een dak dat ook een langer verblijf bovenin de toren aangenaam te maken. Expositiemateriaal is zo ook beter beschermd tegen weersinvloeden.

Voor een goede doorstroming van bezoekers zijn twee trappen als spiralen in elkaar gedraaid: één voor opgaand verkeer, één voor afdalende bezoekers. De trappen zijn met trekkabels opgehangen aan het platform en vormen elkaars afdakje, zodat bij regen de toren droog te beklimmen is. Tegelijkertijd verzorgen de dunne, zich om de buisvormige kolommen wikkelende trappen de stabiliteit van de constructie.
In het dak boven het uitzichtplatform is in het midden een groot gat gemaakt. Daglicht dringt zo tot diep in de constructie door en het semi-transparante expositiemateriaal wordt van achteren aangelicht.

Bekroond met de Agema prijs 2005 

Project: 132