Metrostation onder de Kop van Zuid

Bij de aanlanding van de Erasmusbrug op de zuidelijke Maasoever ligt het Wilhelminaplein met het Wilhelminahof: een combinatie van gerechtsgebouw, belastingdienst en kantoren. Onder dit complex ligt metrohalte Wilhelminaplein, het diepste metrostation van Nederland. Gebouwd zonder het metroverkeer te hinderen.

Uitgangspunt was een station met een luxe uitstraling en hoogwaardige afwerking in een poging het openbaar vervoernetwerk op te waarderen tot een volwaardig alternatief voor transport per auto. De aanleg van het nieuwe metrostation moest plaatsvinden rondom de bestaande tunnelbuis, die tijdens de bouw operationeel moest blijven. Het metroverkeer, iedere twee minuten een metrotrein, mocht niet gehinderd worden. Het 135 meter lange station ligt op het diepste punt zestien meter onder de grond, en is daarmee het diepste metrostation van Nederland. De tunnelbuis moest, ondanks alle bouwactiviteiten, exact op zijn positie blijven liggen, de vereiste tolerantie bedroeg slechts één millimeter.

Deze complexe randvoorwaarden hebben de nodige consequenties gehad voor de bouwvolgorde. Het station is eigenlijk in omgekeerde volgorde gebouwd. Eerst zijn de wanden geslagen, waarover het dak van het station is aangebracht. Het dak diende tijdens de ontgraving van de bouwput tevens als stempel waarbij het gewicht van het dak bovendien voorkwam dat de tunnelbuis door de waterdruk van het grondwater opwaarts kon drijven. Nadat de tunnel volledig ontgraven was, zijn de constructieve vloeren van het perron gestort. De tijdelijke stempels zijn vervangen door de V-vormige steunen die de bestaande metrobuis op de juiste plaats houden. De tunnel is vervolgens opengebroken om de metro bereikbaar te maken. Ten slotte zijn de vloeren van het niveau tussen perron en maaiveld als losse toevoegingen in het station gehangen. Deze opmerkelijke bouwmethode is, voor wie goed kijkt, in het station nog steeds afleesbaar.

De dikte van het dak is gebruikt om de ruimte in één keer te overspannen. Het perron is daardoor gevrijwaard van zichtbelemmerende kolommen. Veel aandacht is besteed aan de
perrons, die door de stijging van de tunnelbuis onder een helling liggen. De helling is in de detaillering van het station nadrukkelijk zichtbaar gemaakt. Voor de veiligheid van rolstoelgebruikers en kinderwagens is een afschot gemaakt, zodat rollende voorwerpen van de rails af bewegen in de richting van de zijwanden.

Door de diepe ligging is een spectaculair hoge entreehal van twaalf meter ontstaan. Een grote opening in het dak, tijdens de bouw logistiek noodzakelijk, voorziet het metrostation van natuurlijk daglicht. Op maaiveldniveau wordt de opening met een glazen borstwering afgeschermd.