Hefbrug met gouden wielen

Voor de gemeente Kampen ontwierp ZJA een nieuwe stadsbrug. De oude brug was versleten en voldeed niet langer aan de eisen van de scheepvaart. De nieuwe hefbrug over de IJssel verbindt de monumentale kade aan de stadszijde met het stationsplein aan de overzijde. De heftorens refereren aan de torens in de binnenstad, de evenwichtswielen zijn verguld.

Uitgangspunt van de gemeente Kampen was een brugontwerp met een eigentijdse vorm, die echter rekening diende te houden met het beschermde, monumentale stadsgezicht van de historische binnenstad. Voor de brug zijn verschillende varianten onderzocht waaronder een hefbrug, een draaibrug, een tafelbrug, een ophaalbrug en een staartbrug. Uit oogpunt van veiligheid en stedelijke inpassing is gekozen voor een lage hefbrug met aan weerszijden verlaagde voetgangerspaden.

De nieuwe brug ligt op dezelfde plek als de oude brug, daarom moest eerst een tijdelijke brug worden gebouwd. Deze oplossing was weliswaar duurder, maar het resultaat is dat de nieuwe brug nog steeds aansluit op het middeleeuwse stratenpatroon.

De brug is vierhonderd meter lang en twintig meter breed, twee keer zo breed als de oorspronkelijke brug. De scheepvaartdoorgang is verdubbeld tot dertig meter. De brug ligt aan de uiteinden op betonnen landhoofden en wordt in de rivier gedragen door vier tussensteunpunten. De massieve pijlers van de oude brug zijn vervangen door rankere exemplaren die minder stuwing veroorzaken en daardoor bijdragen aan een betere waterdoorstroming. De vier nieuwe stalen heftorens zijn samengesteld uit stalen kokerkolommen met een vulling van beton.

De toppen van de heftorens buigen naar elkaar toe en dragen de as van de evenwichtswielen. Deze wielen, die de kabels van het contragewicht geleiden, zijn in de langsrichting van de brug geplaatst en bekleed met bladgoud. De heftorens worden 's avonds verlicht en verwijzen, met de evenwichtswielen als bijzondere beëindiging, naar de oude stadstorens elders in de stad.

Veel aandacht is besteed aan fietsers en voetgangers, voor wie bescherming tegen regen, wind en het autoverkeer een belangrijk uitgangspunt was. Iedere verkeersstroom heeft een eigen, gescheiden strook toebedeeld gekregen: een middenbaan voor autoverkeer, fietspaden aan weerszijden. Aan de buitenzijde van het betonnen brugdek zijn verlaagde voetgangerspaden gehangen, uitgevoerd als staalconstructie. Tussen voet- en fietspad is voor extra comfort een glazen windscherm aangebracht.

De brug is niet alleen ontworpen als verkeerszone, maar heeft ook een bescheiden verblijfsfunctie. Halverwege de brug, boven op de remmingswerken (de houten geleiderail voor boten, die voor de brug in het water staat) kunnen voetgangers op uitstulpende balkons van het uitzicht op de IJssel en de binnenstad genieten. De gewelfde balustrades langs het voetpad zijn in een vloeiende lijn in de balkons doorgezet.

Nominatie Staalprijs 2000

Opdrachtgever: Gemeente Kampen