Een concept voorspelbaar in Amsterdam, Parijs, Stockholm, Toronto of Shanhai
Publicatie in Sportaccom, juni 2015.

In de derde aflevering van de rubriek State of the Art schrijft Dirk van Weelden over het ontwerp van een nieuw type sportaccommodatie: een indoor golfbaan, ontwikkeld door Outstanding Enterprises, in samenwerking met ZJA Architecten. Het lijkt een vreemd en overbodig idee, tot duidelijk wordt waar het vernuft en de vernieuwing precies in schuilen.

Meestal gaan architecten op basis van een opdracht aan de slag. Een woningcorporatie bestelt zoveel eenheden sociale woningbouw. Een stadsbestuur wil een nieuw museum of een bibliotheek. Een miljardair heeft ideeën voor een buitenhuis. Of er moet een ziekenhuis, stadion of brug komen. Men zoekt architecten die deze opdracht willen uitvoeren en kiest voor een van de ontwerpen. Maar het gebeurt ook dat architecten, niet zelden arm in arm met visionairs van het een of andere soort, zonder opdracht een bouwwerk gaan ontwerpen. Dan gaat het om een soort uitvinding, een nieuw type gebouw, waar opdrachtgevers nog nooit aan gedacht hebben, of dat ze voor onmogelijk of zinloos houden.

Zo’n nieuw type gebouw is Indoor Golf Arena, een sportaccommodatie die in deze ontwikkelde vorm nog nergens is gebouwd. Veel mensen zullen als eerste reactie hebben: waarom binnen golfen? Op het eerste gezicht lijkt het een maf en overbodig idee. Het aantrekkelijke aan golf is nu juist dat je er een dag helemaal uit bent en in het groen met je vrienden een eeuwenoud spel beoefent. Dat is ook zo en dat blijft ook zo, want Indoor Golf Arena is niet bedacht om de reguliere golfsport te vervangen. Het doel van Indoor Golf Arena is om golf in sportief, maatschappelijk en economisch opzicht vooruit te helpen; het is dus een idee complementair aan de traditionele golfsport.

Strategische rapporten

Golf is een wereldwijd beoefende sport en er gaat in de (professionele) sport zelf en in daarvan profiterende randmarkten een enorme hoeveelheid geld om. Maar een massasport is het niet. Het is niet zo makkelijk om te gaan golfen. Golf wordt al gauw in verband gebracht met het leven van de zeer welgestelden, die alle tijd hebben om dagenlang over de zorgvuldig door green- keepers onderhouden banen te slenteren. En ook al zou je het niet zeggen als je kijkt naar de grote golftoernooien op televisie, waar ook jonge, aantrekkelijke topspelers, gesponsord door grote merken om de prijzen strijden, maar de Nederlandse golforganisaties, NGF, NVG en PGA Holland, maken zich daar zorgen om. Dat imago is slecht voor de toekomst van de golfsport. Golf kan zich, zo zeggen ze in hun strategische rapporten, economisch, maatschappelijk en als topsport alleen verder ontwikkelen, als dat exclusieve, dus behalve dure ook vooral ontoegankelijke karakter van de sport verandert. Alleen als meerdere lagen van de bevolking, vooral meer vrouwen en jongeren, zich welkom voelen in de sport, is er een mooie toekomst voor golf. Deskundigen en belanghebbenden zien vergrijzing, stereotypering en de verschraling van het aanbod van nieuwe talenten in de top, als de grootste bedreiging voor de groei van golf in Nederland.

Laagdrempelige omgeving

Het idee achter Indoor Golf Arena komt voort uit een diagnose van trends in de markt, die vloeiend overgaat in een omschrijving van de vereisten van een oplossing. De gedachte is dat obstakels in de gewenste ontwikkeling meteen ontwerpopdrachten zijn. Wat zijn de voornaamste redenen dat mensen afhaken of nooit gaan golfen? Er is onderzoek naar gedaan. Bovenaan het lijstje stond het ontoegankelijke karakter. Het systeem van besloten clubs, golfvaardigheidsbewijzen en hoge contributies is niet meer van deze tijd. De sport en sociale klasse die het als haar exclusieve vrijetijdsbesteding zag, moeten losgekoppeld worden. Van huis uit was golf nauwelijks een sport te noemen.

Het was meer een tijdverdrijf van welgestelden, een wandeling verpest door de noodzaak af en toe een bal te moeten slaan. Of een moment om te netwerken. Hetzelfde gold ooit ook voor tennis. Maar tennis kon een echte sport worden, met wereldberoemde kampioenen en al, een sport voor iedereen, dankzij de televisie, alom tegenwoordige tennisbanen en open clubs. Er zijn de laatste jaren ontwikkelingen in de golfsport die daarop lijken. Er komen heel voorzichtig open clubs, dagkaar- ten en gemeentelijke golfbanen. Maar mensen in de breedte aan het golfen krijgen, en vooral houden, vereist meer. Indoor Golf Arena zou een laagdrempelige omgeving moeten zijn waar je zonder speciale kleding of uitrusting, tegen een laag bedrag golf kunt oefenen. Clubs worden er verhuurd, zoals schoenen en ballen op de bowlingbaan of schaatsen op de ijsbaan. En lessen worden effectiever dankzij de toepassing van slimme digitale technologie en videotraining en -coaching.

Lees het volledige artikel rechts (pdf) -->

Dirk van Weelden in samenwerking met ZJA.