De Fietsenstalling Leidseplein, naar ontwerp van ZJA in samenwerking met kunstenaar Hans van Houwelingen, is onderscheiden met de Architecture Masterprize 2021, een Amerikaanse architectuurprijs. Dit jaar ontving de organisatie het hoogste aantal aanmeldingen, met duizenden projecten over de hele wereld. De Fietsenstalling werd bekroond als ‘Best of best’ in de categorie ‘Infrastructure’. 

Unieke samenwerking

Onder het Kleine-Gartmanplantsoen, een van de drukste pleinen in Amsterdam pal aan het Leidseplein, ontwierp architectenbureau ZJA een ondergrondse fietsenstalling Leidseplein, in een bijzondere samenwerking met kunstenaar Hans van Houwelingen. Op het plantsoen zijn de veertig hagedissen van het kunstwerk Blaauw Jan van Van Houwelingen teruggekeerd, die waken over de fietsen in de stalling. Niet alleen het kunstwerk met de hagedissen is geïntegreerd in het ontwerp van de fietsenstalling. Ook de brug over de Lijnbaansgracht in de kenmerkende architectuur van de Amsterdamse School vormt een leidend visueel element in het ontwerp van de stalling en de entree.

Hernieuwde ontmoetingsplek voor de stad

ZJA verwierf samen met Ballast Nedam de opdracht van de gemeente Amsterdam voor de bouw en het ontwerp van de fietsenstalling Leidseplein onder het Kleine-Gartmanplantsoen. Met het ondergronds brengen van alle fietsen is bovengronds een ruimtelijk, groen plein ontstaan, een ontwerp van landschapsarchitect Ruwan Aluvihare van de gemeente Amsterdam, met ruimte voor bezoekers aan het Leidseplein; een hernieuwde ontmoetingsplek voor de stad.

Verbinding ondergrondse en bovengrondse wereld

De fietsenstalling heeft twee entrees; één voor voetgangers en één voor fietsers. De kenmerkende Amsterdamse School stijl van de brug over de Lijnbaansgracht is door Hans van Houwelingen doorgezet in de wand van de entree van de fietsenstalling. Deze gemetselde wand in warmrode baksteen loopt ondergronds in een rechte lijn door tot de entree op het Leidseplein. De wand verbindt zo niet alleen beide entrees, maar verbindt ook de ondergrondse met de bovengrondse wereld. 

Lichte en ruimtelijke fietsenstalling

In de nieuwe fietsenstalling kunnen 2000 fietsen veilig en droog gestald worden. In het ontwerp is door ZJA veel aandacht besteed aan toetreding van daglicht in de fietsenstalling en verlichting boven de gangpaden. Opvallend zijn de bredere paden en grotere hoogte (3.20 m) van de fietsenstalling. Hierdoor is de fietsenstalling licht en ruimtelijk en de sfeer transparant en prettig, wat bijdraagt aan het gevoel van sociale veiligheid. 

Ondergrondse Fietsenstalling Amsterdam: Architect: ZJA; Klant: Gemeente Amsterdam; Opdrachtgever ZJA: Ballast Nedam; Aannemer: Ballast Nedam; Landschapsontwerp: Gemeente Amsterdam / afdeling Ruimte en Duurzaamheid (Ruwan Aluvihare); Beeldend kunstenaar: Hans van Houwelingen; Jaar: 2017 - 2021