De komende jaren wordt een verdubbeling verwacht van het aantal passagiers op Den Haag Centraal. Om in de toekomst meer ruimte te kunnen creëren voor het treinverkeer heeft de E-lijn, onderdeel van het grotere project RandstadRail, een nieuw startstation gekregen naar ontwerp van ZJA Zwarts & Jansma Architecten. Met het Startstation E-lijn heeft Den Haag een ruimtelijk en herkenbaar station gekregen waar reizigers makkelijk en snel tussen Den Haag en Rotterdam kunnen reizen.

Overkapping van perrons
De blikvanger van het station is de overkapping van de perrons, die bestaat uit gebogen glas en staal. Een overdekte looproute in de vorm van een expressieve luifel verbindt het nieuwe kolomvrije station met de hal van Den Haag Centraal. De RandstadRail stopt dichtbij de NS-stationshal, de overkapping van de halte loopt door, zodat reizigers snel en droog van het Startstation E-lijn naar Den Haag Centraal kunnen. Het startstation bevindt zich langs de rand van het busplatform en hoog boven de Anna van Buerenstraat.

Slanke constructie
De RandstadRail bereikt het station via een lang viaduct. Deze voert de RandstadRail tot meer dan twaalf meter boven maaiveld over het Bernhardviaduct naar het station. Om de impact van het toe leidende tracé op de omgeving, en dan met name de woonwijk Bezuidenhout-West, zo klein mogelijk te houden is het aangelegd op een slank ontworpen viaduct. Dit is bereikt door de keuze voor een stalen draagconstructie met grote overspanningen. Hierdoor blijft de ruimtelijke impact op maaiveld beperkt en wordt het uitzicht voor omwonenden zo min mogelijk belemmerd. Bovendien heeft de slanke constructie een minimale impact op de stedelijke omgeving.

Herkenbaarheid en comfort
De transparante overkapping van staal en glas geeft de halte een ruime maat en zorgt voor herkenbaarheid en comfort voor wachtende reizigers. Met de sculpturale vorm van de overkapping en luifel is een opvallend station gecreëerd dat rekening houdt met de menselijke schaal. Tegelijkertijd houdt het station overtuigend stand tussen de omringende megacomplexen en valt het op in de stedelijke omgeving.

Parametrisch ontwerp
Het ontwerp van de ruimtelijke overkapping is door ZJA en Knippers Helbig in een parametrisch computermodel gemodelleerd en geoptimaliseerd, waarbij de uitslagen ten behoeve van de productie direct uit het model gegenereerd konden worden. Hierdoor werd het mogelijk om koud gebogen glas te gebruiken dat ter plekke is geïnstalleerd. De gedetailleerde parametrische studie heeft tot een optimaal economisch ontwerp en minimaal gebruik van materiaal geleid door inzet van een genetisch-algoritme.

Unieke architectonische identiteit
Met het Startstation E-lijn heeft Den Haag een ruimtelijk en herkenbaar station gekregen met een unieke architectonische identiteit dat reizigers een aantrekkelijk en modern openbaar vervoer overstappunt biedt. Het station heeft een elegant ontwerp en een opvallende luifel waar reizigers gemakkelijk hun weg kunnen vinden. Het station is een icoon geworden voor Den Haag en zet de stad ook internationaal op de kaart. Het Startstation E-lijn heeft de voormalige, sombere achterkant van Den Haag Centraal getransformeerd tot een aantrekkelijke entree tot de stad Den Haag.

Winnaar: WAN Transport Award 2017
Nominatie: Nieuwe Berlagevlag 2018, Nationale Staalprijs 2018, German Design Award 2019, ABB LEAF Awards 2018, Staalbouwwedstrijd België 2018

De bouw van het Startstation E-lijn is door ProRail uitgevoerd, in opdracht van de gemeente Den Haag en aannemer BAM Infra NL was verantwoordelijk voor de bouw.
Constructeur: BAM Infraconsult, Knippers Helbig Advanced Engineering, Royal HaskoningDHV, Ney & Partners
Aannemer: BAM Infra NL
Onderaannemer brug: Smulders
Onderaannemer overkapping: Jos van den Bersselaar Constructie, Kersten Europe
Onderaannemer glas: Brakel Atmos
Jaar: 2016

Project: #506

Foto's: Bart van Hoek, Jeroen Musch en Raoul Suermondt